Ontwijk de band! Deel 2: de hazelworm

De vaste lezers van mijn blog kennen mij als een groot natuurliefhebber. En eigenlijk vind ik alles ervan mooi. Vooral mijn liefde voor de ‘enge’ reptielen gaat ver. Ik ben vele uren in het veld te vinden op zoek naar deze beestjes. Inmiddels niet meer om de soorten te zien, maar om er meer over te leren en bij te dragen aan onderzoek naar de verspreiding, aantallen en trends. Minder mensen kennen mij als een groot fietsliefhebber. En dan natuurlijk het liefst over de mooiste paadjes van de Veluwe. Een combinatie die niet altijd over rozen gaat, dat is meer dan eens gebleken.

In deze korte serie neem ik je mee de Veluwe op en vertel ik het verhaal van de gevaren op de weg. Het gevaar dat wij zelf vormen voor de natuur. In deel 2: de hazelworm.

In de media zie je het zo nu en dan voorbij komen: mountainbikeroute verlegd voor het vliegend hert; mountainbikepad afgesloten voor slangen of een dergelijke kop. De razend populaire sport – die ik ook graag beoefen – is soms moeilijk te combineren met de bescherming van de natuur en alles wat daarin leeft. In de afgelopen jaren is het aantal mounbikeroutes én mountainbikers snel gestegen. Onder andere op de Sallandse Heuvelrug en in de Schoorlse Duinen worden veel platgereden hagedissen gevonden. Voor de aanleg van de paden is er weinig onderzoek gedaan naar de nadelen van zo’n parcours.

Zelf mountainbike ik ook graag, maar altijd met oog voor dieren op de weg. Ik crash liever dan dat ik een hazelworm overhoop rijd, maar dat geldt uiteraard niet voor elke sporter. Zelf mijd ik de beste reptielengebieden zoals de Sallandse Heuvelrug. Op routes zonder reptielen kan je ook prima fietsen. Op de Zuid-Veluwe en Utrechtse Heuvelrug had ik tot voor kort nog nooit een levende of dode hagedis op het mountainbikepad gezien, al zitten overal in die gebieden op zijn minst hazelwormen. Tot voor kort, want een paar weken geleden werd ik op de route over de Ginkel en Planken Wambuis bij Ede meerdere keren verrast.

Er is één stukje bij een zogenaamde corridor aan de rand van de Ginkelse Heide waar ik altijd nét iets beter oplet omdat ik weet dat er reptielen kunnen zitten. Dat is als je de aangegeven mountainbikeroute volgt en van de zuidkant naar de noordkant van de A12 gaat. Net na het tunneltje volg je een zandpad over een smalle strook hei. Een prima plek voor reptielen.

Tot nu toe was mijn oplettendheid steeds overbodig, maar vandaag niet. Er kroop een hazelworm het pad over. Gelukkig zag ik het beestje op tijd om hem te ontwijken en ik stapte snel af om hem te redden van eventuele achterliggers. Die waren er even niet, dat scheelde weer. De hazelworm probeerde intussen weg te komen, maar onhandig als ze zijn spartelde hij wat rond in het zand alsof hij heel snel aan het vluchten was, maar hij kwam amper vooruit. Ik ondersteunde hem met mijn handen zodat hij zelf de hei in kon glijden. Voor dit dier was ik in elk geval op tijd.

Niet lang na deze waarneming vond ik op het stuk mountainbikeroute dat over de zuidkant van Planken Wambuis loopt kort na elkaar nog drie hazelwormen op het pad. Allemaal nog in leven, al was van eentje de staartpunt net niet meer heel. Waarschijnlijk geraakt door de mountainbiker voor mij, maar daar komt hij wel overheen. Snel redde ik de ongelukkige pootloze hagedissen van het mountainbikepad, waarbij me weer opviel dat ze veel moeite hadden met voortbewegen over het gladde zand. Uiteindelijk heb ik ze alle drie moeten oppakken om ze in veiligheid te brengen, anders zat er echt geen vaart in.

Wat was er aan de hand? Tot nu toe zag ik nooit een hazelworm op deze route, nu ineens vier op een vrij klein stuk. Ik denk dat het mede door het weer kwam. Het was half bewolkt en broeierig warm. Volgens de boekjes ideaal hazelwormenweer. En dat bleek. En met dit weertype had ik nog niet vaak gemountainbiked. Meestal ga ik mountainbiken omdat het weer ongeschikt is om naar beestjes te zoeken. ’s Winters, als het echt koud is, in het voorjaar als het regent en in de zomer als het zwaarbewolkt of juist te warm is. Zelf heb ik daar namelijk niet zo’n last van. Maar nu was het goed reptielenweer en daar gingen ze!

Moet ik dan voortaan dit weertype mijden? Om geen gevaar te vormen voor de reptielen? Of zou ik juist moeten gaan op dit soort dagen omdat er blijkbaar wel wat te redden valt? Ik zie de hazelwormen wel, veel medemountainbikers niet. De score van deze dag bleef uiteindelijk bij vier levende hazelwormen, op het noordelijke deel van Planken Wambuis kwam er nog een slachtoffer bij. Geen heel verkeerde score wat mij betreft, maar daar moet wel bij gezegd worden dat het een zeer rustige doordeweekse dag was. Op een mooie zondag komen de beestjes er vast niet zo genadig vanaf.

Een pasklare oplossing heb ik niet, al zou meer bewustwording een stap in de goeie richting zijn. De meeste mountainbikers zullen van niks weten. Logisch ook, want er wordt nergens voor gewaarschuwd. Er staan nergens bordjes en op mtbroutes.nl – de verzamelsites voor mountainbikeroutes – is niks te vinden over dieren op de routes.

Ik ben zeker niet tegen mountainbikeroutes. Ik vind het een mooie hobby en veel Nederlanders genieten van de sport. Dat gun ik ze van harte. Maar het zou mooi zijn als het met wat minder slachtoffers kan. Meer bewustwording, meer waarschuwingen en minder routes door de belangrijkste leefgebieden. Dan kan iedereen van de natuur blijven genieten. En de hagedissen ook.

3 Reacties op “Ontwijk de band! Deel 2: de hazelworm”

  1. In natuurgebieden hoort geen recreatie thuis met een snelheid > 5km per uur, de natuur heeft daar ten alle tijden voorrang. Mountainbike routes worden speciaal aangelegd in natuurgebieden. Het moet toch niet gekker worden. We zijn in een situatie beland dat natuurgebieden óf afgesloten zijn óf een recreatie / evenementen locatie zijn. Kortom ik heb hier een hard oordeel over.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: