Op de woelige baren geldt een heel andere mores dan wij landrotten gewend zijn. Het is een van ons gescheiden wereld vol wind, golven en zout. Alleen goed aangepaste wezens kunnen de strijd tegen de elementen aan proberen te gaan. De overlap tussen soorten dieren die zowel op zee als op het land (en zoet water) leven is niet groot. Ook wij mensen zijn er niet voor gemaakt. Als is het best leuk om het eens te proberen.
Gisteren was ik mee met een zeevogeltocht met een oude vissersboot, vanuit Lauwersoog naar de Noordzee. Met lichte spanning stapte ik ’s ochtends vroeg aan boord. De verhalen over zeeziekte van vogelaars die eerder mee waren geweest had ik in geuren en kleuren gehoord en ons was beloofd dat de zee vandaag zeker niet rustig zou zijn. Hoe mijn lijf erop zou reageren wist ik niet, het was mijn eerste keer met een kleine boot op open zee.
De heenweg over de Waddenzee ging lekker. De boot trok meteen al vele meeuwen aan, maar de leuke soorten verwachtten we vooral op de Noordzee. Op de heenweg zagen we wel al verschillende groepjes zeehonden liggen de zandbanken. Ja, dan ben je echt op het Wad.
Toen we de Noordzee naderden tussen Ameland en Schiermonnikoog sloot de eerste echte zeevogel zich aan bij de boot: een jan-van-gent kwam een kijkje nemen. Wat een prachtige grote vogel! Dit was voor het eerst dat ik hem zo dichtbij te zien kreeg. Verschillende keren zag ik ze vanaf het strand voorbij trekken, maar meestal op kilometers afstand. Deze kon ik bijna aaien en paste soms niet eens volledig op de foto.
Over die foto’s gesproken: toen we de veilige Waddenzee verlieten werd dat een stuk uitdagender. De golven waren zoals beloofd stevig en de boot veranderde van een stevige schuit in een speelbal waarbij de golven meer dan eens van links naar rechts over het achterdek spoelden. In een deinende boot op vier meter hoge golven is foto’s maken ineens een enorme uitdaging, zelfs al vliegen de vogels pal naast de boot. En die kwamen wel, want er werd begonnen met het ‘chummen’, het in stukken hakken van stukken visafval en overboord kieperen. Het trok meeuwen en jan-van-genten als vliegen op de stront. Intussen stond ik stevig tegen een kist aan geleund om niet om te vallen.
Op de Noordzee lieten de meeste zilvermeeuwen en kokmeeuwen de boot voor wat het was en was de vis voor de specialisten: de drieteenmeeuwen. Het bleek een erg algemene soort te zijn, hoewel ik hem pas één keer in Nederland had gezien. Het zijn kustmijders, maar hier op open zee zaten ze volop. Samen met de jan-van-genten doken ze op het aas, terwijl de boot over de ene na de andere hoge golf dook.
Op open zee wemelde het ook van de alken en zeekoeten. Eigenlijk zijn het een soort kleine vliegen de pinguïns, erg vrolijke vogels. De meeste vlogen langs de boot, soms best dichtbij. Maar het leek me meer doortrek dan dat ze echt op de boot af kwamen. Af en toe kwam er ook een roodkeelduiker langs.
De volgende echte zeevogel die zich aandiende was er eentje waar de meeuwen minder blij mee waren. Een grote jager kwam de boel verstoren. De grote jager is een grote donkere meeuw die zijn voedsel bij elkaar sprokkelt door het van andere meeuwen en sterns af te pakken. Geen gewenste gast onder de meeuwen dus, maar zeker wel onder de vogelaars. Het gaat slecht met de grote jager door vogelgriep, dus het is best een zeldzame soort geworden. En een nieuwe voor mij. Hij liet zich een paar keer vrij kort zien, net genoeg voor een paar plaatjes.
De jan-van-genten bleven intussen meevliegen en in de golven duiken. Ze jagen door als een torpedo omlaag te duiken. Dat was op deze golven niet nodig, als ze laag genoeg vlogen en er was een stukje vis te halen, dan konden ze gewoon rechtdoor vliegen, recht de golf in. En dan was het bingo. Het was een prachtig gezicht, die genten die door de golven heen vlogen.
De echt leuke soort kwam kort daarna, toen er een volwassen vorkstaartmeeuw achter de boot opdook. Ook deze soort laat zich niet vaak aan de kust zien, en is op grote afstand lastig op te pikken door zijn formaat. De tekening is wel opvallend, dus het was nu niet moeilijk om hem tussen de drieteenmeeuwen uit te halen. Dit prachtige meeuwtje hield het zeker een uur vol achter de boot.
Toen het chummen even stopte voor een pauze hadden de vogels dat onmiddellijk door en werd het rustig rond de boot. Alleen enkele drieteenmeeuwen namen nog een kijkje en tot hilariteit van de vogelaars kwam er tussen de hoge golven een merel vandaan die in paniekerige vlucht probeerde uit de buurt van de meeuwen probeerde te blijven en een paar pogingen deed om op het schip te landen. Dat lukte niet door gebrek aan houvast en de harde wind. Hoe het deze arme verdwaalde merel verder vergaan is weet ik niet. De zee was in elk geval geen pretje om te zijn.
Toen het chummen weer begon dook opnieuw de vorkstaartmeeuw op en hij liet zich weer mooi zien. Verder vermaakten we ons met de enorme golven waar het schip door heen en weer geslingerd werd. Afhankelijk van de koers ten opzichte van de golven was het soms niet mogelijk ergens te staan zonder je vast te houden. Even een boterhammetje halen uit de tas binnen was al bijna niet te doen, want met de horizon uit zicht lag zeeziekte meteen op de loer. Een minuutje binnen was voor sommigen al te veel en voor mij ook bijna. Gelukkig was het buiten te doen en ik genoot van de spectaculaire tocht.
Op de terugweg zagen we nog een kleine alk voorbij vliegen en een kleine jager viel een dwergmeeuw lastig. Hoewel op grote afstand, was het mooi te zien hoe hij met snelle vluchten probeerde het eten van de dwergmeeuw af te pakken.
Ik heb genoten van de uitgebreide rondleiding over de woeste Noordzee, maar na al die uren in elkaar gebeukt worden op het dek was ik ook wel enigszins opgelucht om weer op de Waddenzee aan te komen en op een rustige zee gewoon weer zeehondjes te kunnen kijken. Ik ben geen moment bang geweest, maar comfortabel is anders. Het is me nog duidelijker geworden dan het al was: op zee zijn de golven en de wind de baas. De merel en de mens hebben er niks te zoeken. Toch was het kijkje in deze deinende wereld me het ongemak meer dan waard.
Plaats een reactie