JFK Natuurblog

Rotbeest, moordenaar, veedief zijn wat woorden die een machtig roofdier omschrijven als je het een deel van de Nederlandse bevolking vraagt. Maar ook: koning van het woud, prachtdier en dirigent van het ecosysteem zijn omschrijvingen die voorbijkomen. Een paar jaar geleden werd hij voor het eerst in Nederland gezien en inmiddels heeft hij zich gesetteld. Er leven wolven in Nederland. Maar kun je de wolf zomaar tegenkomen als je gaat wandelen?

In deze serie neem ik je mee de Veluwe op. Op zoek naar de dirigent van het woud. Deel 7. Klik hier voor de eerdere delen.

Lange zoektocht

Mijn zoektocht naar de wolf op de Veluwe loopt al een tijd, ik begon er in 2021 mee. Veel vergeefse zoektochten. Eerlijk is eerlijk, vooral in het winterhalfjaar omdat er dan geen koudbloedige beestjes te zien zijn en lang niet altijd even actief. En ik gaf mezelf nog een extra uitdaging door niet naar De Hoge Veluwe te gaan, waar vorig najaar een jonge wolf aan mensen gewend was geraakt en zich goed liet zien. Ik wilde echter niks met de discutabele situatie daar te maken hebben, ik wilde niet bij de misdragende fotografen horen die de wolf over het stuifzand achtervolgden om hem van dichtbij op de plaat te krijgen. Maar nu, eind september, kreeg mijn zoektocht eindelijk weer een nieuw hoofdstuk.

Met wat speurwerk tussen vage locaties, hele en halve verhalen en foto’s van verschillende waarnemingen met herkenbare stukjes landschap (zonder openbaar zichtbare locatie) heb ik weer nieuwe aanwijzingen waar ik nu eindelijk een wolf zou kunnen zien. Op amper een half uur fietsen van mijn huis. Nog altijd heb ik veel geluk nodig natuurlijk. Wolven hebben gewoontes en doen vaak dezelfde plekken aan, maar nog steeds moet je op het juiste moment op de juiste plek zijn én de wolf moet jou niet doorhebben. In tegenstelling tot de wolven in sprookjes, zijn wilde wolven ontzettend schuw.

Wolvendagboek #7: 30 september 2023

Het is 30 september. De wekker staat vroeg. Een goeie vriendin heeft bij mij geslapen omdat ik het dichtst bij ons beoogde doel woon. Het leefgebied van de wolf. Ik ben al een keer of tien met de auto de Veluwe op gegaan om vele kilometers af te leggen op zoek naar de wolf. Maar met nieuwe informatie is mijn nieuwe vervoersmiddel de fiets. Deze ochtend moet het gebeuren.

Het is een mooie ochtend. Het is helder en nog behoorlijk donker. Echt koud is het niet, maar een frisse ochtend is het zeker. In de vroege schemering zie ik verderop een prachtige laag grondmist over de hei hangen. Het bos is nog behoorlijk donker. Terwijl we door het gebied fietsen denk ik: als we vandaag nou helemaal niks zien, is deze prachtige ochtend het al waard geweest om de wekker om half zes te zetten. Ik heb een hekel aan vroeg opstaan, maar het enige wat ik nu doe is genieten. Hiervoor doe ik het graag.

Iets te vroeg zetten we de fietsen neer op de plek waar we verder willen lopen. We moeten nog even wachten tot de zon op is, daarvoor mag je niet in het natuurgebied komen vanwege de rust voor de dieren. Stipt met zonsopgang lopen we het bos in.

Tot nu toe is het steeds mijn tactiek geweest om gewoon maar in stilte heel veel kilometers af te leggen in de hoop zomaar een wolf tegen het lijf te lopen. Als je dat lang genoeg doet moet het een keer lukken, al is het tot nu toe niet gelukt. Nu hebben we een andere tactiek: posten. Iets wat ik liever vermijd, omdat ik een hekel heb aan stilzitten en ik het liefst actief naar dieren zoek. Maar ik wil zo graag een wolf zien, dat ik alles over boord gooi.

We lopen naar een open plek waar de wolf de laatste tijd regelmatig gezien is. Een kleine lap grond: zo’n 100 bij 200 meter. Heel overzichtelijk dus. Om de open plek heen dicht bos, dus verder dan 200 meter hoeven we niet eens te kijken. En dan is het wachten. Het is stil in het bos. Niks te zien.

Na een minuutje de omgeving in de gaten gehouden te hebben pak ik mijn verrekijker om ook de wat nevelige achterrand van de open plek beter te kunnen zien. Ik richt mijn verrekijker en zie een grijs lichaam tussen de bomen bewegen. Een tel later vang ik nog een glimp op van het dier en ik zie het meteen. De manier van lopen, het silhouet. Op zijn gemakje komt de wolf het bos uit lopen. Veel te plotseling, na talloze vergeefse pogingen en nu is hij daar. Na slechts een minuut posten. Hier was ik niet op voorbereid. Ik weet niet hoe snel ik mijn camera moet pakken en als een gek erop los moet klikken.

Het is een jonge wolf. In plaats van in een doelbewuste draf loopt het beest stapvoets, nieuwsgierig snuffelend wat rond. Af en toe blijft hij staan, kijkt even om zich heen, snuffelt weer aan de grond en maakt een klein rondje over het achterste deel van de open plek. Zo plotseling als het dier verscheen, zo verdwijnt hij ook weer. Op zijn dooie akkertje, stapvoets. Weer verder met zijn leven.

Stomverbaasd kijken we elkaar aan. Dit was echt te makkelijk. Te plotseling. Te mooi. Weliswaar zijn mijn foto’s niet van topkwaliteit doordat het nog best duister en wat nevelig is, maar dit moment blijft zich in mijn hoofd in een loop herhalen. En blij dat ik ben!

Dirigent van het woud

Eindelijk is die legendarische wolf daar. Zo dicht bij mijn huis. Als een geest die plotseling verschijnt en weer verdwijnt. In doodse stilte op deze vroege ochtend, een paar minuten na zonsopgang. De geest die de Nederlandse natuur na 150 jaar van afwezigheid weer op scherp heeft gezet. Wilde zwijnen die ineens weer een natuurlijke vijand hebben, in plaats van alleen de mens met een geweer. Zij hebben hun gedrag moeten aanpassen en leven een veel meer teruggetrokken bestaan. Ik zie ze amper nog. Even als edelherten. Zij zijn weliswaar te groot voor een enkele wolf, maar een samenwerkende roedel kan een onervaren of gewond hert prima op de knieën krijgen. Ook zij zijn op hun hoede en mijden open plekken, waardoor jonge bomen de kans krijgen om groter te groeien en het bos zich dus weer op een natuurlijke manier kan ontwikkelen. We zijn er nog niet, de natuur blijft zich ontwikkelen. Maar de wolf draagt zijn steentje bij en maakt de Nederlandse natuur zelfstandiger. De wolf bepaalt het tempo. Als een echte dirigent. De dirigent van het woud.